اخطار وزارت بهداشت به نمایش خودکشی در شبکه نمایش خانگی و سینما

به گزارش ایمن رها، وزارت بهداشت با بیان کاهش شمار خودکشی در سال ۱۴۰۴ نسبت به پخش صحنه خودکشی در شبکه نمایش خانگی گوشزد نمود.

محمدرضا شالبافان؛ مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در کارگاه آموزشی تاب آوری و خودمراقبتی در شرایط بحران که امروز چهارشنبه، ۱۸ شهریورماه به مناسبت روز جهانی پیش گیری از خودکشی، ۱۰ سپتامبر برابر با ۱۹ شهریورماه در ستاد وزارت بهداشت برگزار شد، اظهار داشت: خودکشی موضوعی مهم در همه جوامع است و در جمعیت کشور ما نیز باید تلاش نماییم تا حد امکان از روش ها و ظرفیت هایی که برای پیش گیری از آن در اختیار داریم، استفاده نماییم.
وی اضافه کرد: ما در وزارت بهداشت همواره افتخار داریم که در جهت رسالت خود، نگاهی علمی داشته باشیم و راهکار ها و سیاستهای مبتنی بر دانش را دنبال نماییم. بر مبنای آمار، وضعیت خودکشی در کشور پارسال روند کاهشی داشته و امیدواریم با کمک همه بتوانیم شاهد حمایت بیشتر از مردم، پیشرفت سلامت روانی اجتماعی جامعه و همینطور بهبود وضعیت بازماندگان ناشی از خودکشی، شامل افرادی که در معرض خطر هستند و خانواده افرادی که از این صدمه متاثر شده اند، باشیم.

انتشار راهنمای بازنمایی مسئولانه اخبار خودکشی برای رسانه ها

شالبافان ضمن اشاره به اقدامات انجام شده برای پیشرفت آگاهی رسانه ها درباره ی نحوه پوشش اخبار خودکشی اظهار داشت: در این زمان، مجموعه ای از محتواهای آموزشی در اختیار رسانه ها قرار گرفته است که همچون آنها می توان به «راهنمای بازنمایی مسئولانه اخبار خودکشی در رسانه ها» اشاره نمود که در پاییز سال ۱۴۰۳ در اختیار رسانه ها قرار گرفت و درباره ی آن نیز اطلاع رسانی شد.
وی افزود: خوشبختانه شاهد می باشیم که اصول کلی این راهنما نسبت به گذشته، روز به روز بیشتر از سوی رسانه ها، حداقل رسانه های رسمی، رعایت می شود. نقش رسانه ها در این که افکار خودکشی در جامعه افزایش پیدا کند یا برعکس، افرادی که در معرض خطر هستند احساس حمایت کنند، بسیار اهمیت دارد و در سراسر جهان نیز به این مورد توجه می شود.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت اشاره کرد: نباید مبحث خودکشی را به یک یا دو عامل خلاصه کرد. خودکشی موضوعی پیچیده است و در همه جوامع هم وجود دارد.

۱۴۸ مرکز سراج در سرتاسر کشور خدمات رایگان عرضه می کنند

شالبافان ضمن اشاره به اقدامات انجام شده برای افزایش دسترسی مردم به خدمات سلامت روان اظهار نمود: تلاش نموده ایم در این مدت دسترسی به خدمات را افزایش دهیم. افزایش دسترسی به خدمات یکی از با اهمیت ترین اقداماتی است که در نظام حکمرانی برای پیش گیری از خودکشی باید صورت گیرد و می تواند در لحظات آخر و در گامهای نهایی، افراد را به زندگی بازگرداند.
وی اضافه کرد: در این راستا، دسترسی به خدمات روانشناسی و مددکاری با گسترش مراکز سلامت روانی اجتماعی، یا همان مراکز سراج، افزایش پیدا کرده است. هم اکنون ۱۴۸ مرکز سراج در سطح کشور، در تمام استان ها و در خیلی از شهرستان ها، درحال عرضه خدمات تخصصی رایگان به مردم هستند.
وی اظهار امیدواری کرد که تا آخر سال، چتر حمایتی سلامت روانی اجتماعی دولت در چارچوب این برنامه، بخصوص در مناطق کمتر برخوردار، بالاتر از پیش گسترش پیدا کند.
شالبافان اظهار داشت: از شروع سال تابحال تعداد مراکز سراج از ۱۰۴ مرکز به ۱۴۸ مرکز افزایش پیدا کرده و برنامه ما اینست که حداقل تا آخر سال ۲۵ مرکز دیگر نیز به این مجموعه اضافه شود.
وی توضیح داد: مراکز سراج به مراکز جامع خدمات سلامت متصل هستند. فردی که قصد رجوع دارد ابتدا به مرکز جامع سلامت محل زندگی خود رجوع می کند و در آنجا توسط پزشک و روان شناس مورد ارزیابی و مراقبت قرار می گیرد. اگر فرد به خدمات تخصصی روانپزشکی، روانشناسی یا مددکاری نیاز داشته باشد، به مرکز سراج متصل به آن مرکز جامع سلامت ارجاع می شود.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت اشاره کرد: هر دو مسیر، یعنی خدمات عرضه شده در مرکز جامع سلامت و خدمات مرکز سراج، به شکل رایگان عرضه می شود.
وی اضافه کرد: ممکنست فرد اصلا برای دریافت درمان به مرکز رجوع نکند و فقط بخواهد آموزش دریافت کند یا سوالات خودرا مطرح کند. خط ۱۹۰ نیز در این مورد به شکل رایگان در اختیار مردم قرار دارد.

راه اندازی خط ۹ سیستم ۱۹۰ با حضور حدود ۷۰۰ روانشناس

شالبافان در ادامه ضمن اشاره به راه اندازی خط ۱۹۰ کد ۹ اظهار داشت: یکی دیگر از اقدامات انجام شده، راه اندازی سیستم ۱۹۰، کد ۹، از میانه جنگ بود که با کمک همکاران مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی، مرکز پاسخگویی به شکایات وزارت بهداشت و مرکز مدیریت شبکه و توسط دفتر سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد انجام شد.
وی اضافه کرد: حدود ۷۰۰ روان شناس در سرتاسر کشور در این سیستم حضور داشتند و توانستند در شرایط بحرانی پاسخگوی نیاز مردم باشند. خوشبختانه این خدمت مورد استقبال و اقبال مردم قرار گرفت و بعنوان یک تجربه موفق در دوران بعد از جنگ نیز ادامه پیدا کرد.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت ضمن اشاره به تداوم اخبار و شرایط بحرانی در کشور اظهار داشت: متاسفانه اخبار بحران و حوادث بحران زا اینروزها در سرتاسر کشور باردیگر هر از چندی به گوش می رسد و نیاز است این خدمات روز به روز گسترش پیدا کند و مردم نیز اطلاعات بیشتری درباره ی روش استفاده از آنها داشته باشند.
وی افزود: مردم همچنان از ساعت ۸ بامداد تا ۱۲ شب می توانند با گرفتن شماره ۱۹۰ و سپس انتخاب کد ۹، به یک همکار روان شناس متصل شوند. این روانشناسان حداقل مدرک کارشناسی ارشد روانشناسی دارند، مورد تایید وزارت بهداشت هستند و در دانشگاه های علوم پزشکی سرتاسر کشور شاغل هستند.
شالبافان اظهار داشت: یکی از مزیت های این خط اینست که به سیستم پزشکی خانواده، نظام ارجاع و سیستم مراقبت های اولیه پزشکی کشور متصل است. اگر فردی به خدماتی بالاتر از مداخله روانشناختی در بحران نیاز داشته باشد، به نزدیکترین محل ارائه ی خدمت ارجاع داده و برای دریافت خدمات راهنمائی می شود.
وی اضافه کرد: استفاده از خط ۱۹۰ به شکل بی نام به انجام می رسد، اما طبیعتا دریافت خدمات حضوری و تخصصی در قالب برنامه های عمومی کشور صورت خواهد گرفت.
شالبافان درباره ی مدت زمان مکالمه در خط ۱۹۰ کد ۹ اظهار نمود: افراد می توانند حدود ۲۰ دقیقه مکالمه داشته باشند و البته اگر نیاز داشته باشند، می توانند باردیگر تماس بگیرند. هدف این خط، مداخلات فوری و کوتاه مدت جهت کمک به فرد در گذر از بحران است و بنابراین برای مکالمات طولانی مدت تعریف نشده است.
وی اشاره کرد: اگر فرد در جریان این مداخله اولیه همچنان نیازمند خدمات تخصصی باشد، حتماً به خدمات تخصصی ارجاع خواهد شد و آن خدمات نیز به شکل رایگان عرضه می شود.

دسترسی به خدمات سلامت روان فقط دسترسی جغرافیایی نیست

شالبافان با تکیه بر این که دسترسی به خدمات سلامت روان فقط به معنای وجود مرکز در نزدیکی محل زندگی افراد نیست، اظهار نمود: ممکنست در تهران یا شهرهای بزرگ، فرد با فاصله چند متر از محل زندگی خود یک کلینیک، مطب یا مرکز عرضه خدمات داشته باشد، اما اگر از نظر مالی امکان رجوع نداشته باشد، چنین دسترسی ای در عمل کمک کننده نیست. بنابراین وظیفه ما اینست که دسترسی حقیقی به خدمات را با هزینه بسیار ارزان و در مواردی به شکل رایگان فراهم نماییم.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت افزود: حتماً تعداد مراکز، تعداد روانشناسان و تعداد روانپزشکان باید در مراکز دولتی بالاتر از این باشد. همینطور مراکز خصوصی نیز باید تقویت شوند و از آنها حمایت شود تا خدمات سلامت روان پوشش بیمه ای بهتری داشته باشند و شرایط تعرفه گذاری نیز بگونه ای باشد که از یک سو بیماران بتوانند رجوع منظم و مناسب داشته باشند و از طرفی درمانگران نیز در بخش خصوصی امکان ارائه ی خدمت مناسب داشته باشند.
وی اشاره کرد: البته وظیفه دولت بجای خود باقی است و باید خدمات در دسترس، رایگان و در نهایت بسیار ارزانقیمت را برای اقشار مختلف جامعه فراهم آورد.

غربالگری سلامت روان کادر سلامت در سرتاسر کشور

شالبافان ضمن اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه سلامت روان کادر سلامت نیز اظهار داشت: در این مورد نیز اقدامات مهمی انجام شده است. با همکاری مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی، غربالگری عمومی سلامت روان کادر سلامت از راه ارسال پیامک به کارکنان و کارمندان سلامت در سرتاسر کشور انجام شده و همچنان در حال انجام می باشد.
وی اضافه کرد: این سیستم در هفته سلامت رونمایی و اطلاع رسانی شد و هم اکنون نیز غربالگری و ارائه ی خدمت به افرادی که خودشان مایل هستند از این خدمت استفاده کنند، ادامه دارد.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت توضیح داد: این خدمت در ابتدا به شکل بی نام عرضه می شود و اگر فرد بعد از غربالگری خودش مایل باشد، اطلاعات هویتی از او گرفته می شود تا بتواند از خدمات مورد نیاز استفاده نماید.
وی اشاره کرد: البته مبحث فقط کادر سلامت نیست. اساسا اقشار مختلف جامعه در طول بحران اخیر، اتفاقات گذشته و همینطور مشکلاتی که در سطح جامعه ایجاد می شود، صدمه هایی دیده اند و وظیفه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است که به همه این افراد خدمات عرضه کند.

اعلام آمادگی وزارت بهداشت برای پشتیبانی از سلامت روان کارکنان دستگاه ها

شالبافان اعلام نمود: نهادها و وزارتخانه هایی که درباره ی سلامت روان افراد زیر پوشش خود نگرانی دارند، می توانند از ظرفیتهای وزارت بهداشت استفاده نمایند و ما با کمال میل و افتخار در جهت پیشرفت سلامت روانی اجتماعی جامعه، در کنار آنها خواهیم بود.
وی اضافه کرد: مراکز وزارت بهداشت آمادگی ارائه ی خدمت به کارکنان و افراد زیر پوشش این دستگاه ها را دارند و نهادها نیز می توانند به سادگی سیستم ۱۹۰ را به کارکنان و افراد زیر پوشش خود معرفی کنند. اگر فردی به خدمات تخصصی بیشتری نیاز داشته باشد نیز وزارت بهداشت با کمال میل در کنار آنها خواهد بود.
خودکشی قابل پیشگیری است؛ درباره ی علایم خطر باید صحبت کرد
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت با تکیه بر قابل پیشگیری بودن خودکشی اظهار داشت: مبحث خودکشی قابل پیشگیری است و باید درباره ی آن صحبت شود. مردم باید درباره ی علایم خطر خودکشی آگاهی داشته باشند. این علایم ممکنست در سنین مختلف متفاوت باشد.
وی اضافه کرد: این که درباره ی خودکشی صحبت نکنیم یا خانواده ها به فرزندان خود بگویند در این خصوص «حرف نزن و با کسی صحبت نکن»، نه فقط کمکی نمی کند، بلکه می تواند احتمال صدمه را بیشتر کند.
شالبافان اشاره کرد: همه ما باید به شکل همدلانه در کنار یکدیگر باشیم. هر کدام از ما وظیفه مراقبت از خود و نزدیکانمان را داریم. باید گوش نماییم، مراقب فرد خود و دیگران باشیم و اگر نیاز به حمایت تخصصی وجود داشت، از منابع تخصصی، همچون روانپزشک، روان شناس و سایر کارکنان سلامت روان در سطح جامعه و متناسب با دسترسی و بضاعت افراد استفاده نماییم.
وی اظهار داشت: باور ما در وزارت بهداشت اینست که باید دسترسی مناسب به خدمات مختلف سلامت، همچون خدمات سلامت روانی اجتماعی، در سرتاسر کشور فراهم گردد.
ضرورت تقویت سیستم های حمایتی متناسب با شرایط کشور
شالبافان درباره ی تاب آوری جامعه در شرایط مختلف نیز اظهار داشت: تاب آوری جامعه در شرایط مختلف متفاوت می باشد. در بحران های حاد، در حالی که بحران اقتصادی ایجاد می شود یا وضعیت اجتماعی گرفتار مشکل می شود، عوامل مختلفی می توانند بر تاب آوری جامعه اثر بگذارند.
وی اضافه کرد: همکاریهای مختلفی در این مورد وجود دارد و بخشی از مطالب و آموزش های لازم نیز از راه سایت وبدا اطلاع رسانی شده است. یکی از با اهمیت ترین موضوعات اینست که افراد تا حد امکان از حمایت های اجتماعی خود استفاده نمایند و روتین های زندگی خودرا به هم نزنند.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت افزود: افراد باید تا آنجایی که می توانند از قرار گرفتن در شرایط پر استرس فاصله بگیرند. این مورد به این معنا نیست که فرد کاملا خودش را از جامعه جدا کند یا اخبار استرس زا را بطور کامل دنبال نکند، بلکه بهتر است اخبار را به شکل مقطعی دنبال کند.
وی اضافه کرد: خواب مناسب، ورزش و مراقبت از بدن نیز از اقداماتی است که می تواند کمک کننده باشد، هرچند اینها اقداماتی هستند که خود فرد می تواند انجام دهد و در کنار آن، اساسا اتفاقات و شرایط محیطی نیز باید تغییر کند.
شالبافان اشاره کرد: در مورد این که آیا سیستم های حمایتی فعلی کافی هستند یا نه، باید اظهار داشت که حتماً کافی نیستند و نیاز است ارتقا پیدا کنند. کشور ما هم از نظر جمعیت، هم از نظر پراکندگی جغرافیایی و هم از نظر تفاوت در دسترسی ها، بسیار متنوع است و با خیلی از کشورهای جهان، همچون کشورهای غربی، قابل قیاس نیست.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت اظهار داشت: ممکنست از نظر اعداد و ارقام، در کشور ما در مناطقی مجبور باشیم خدماتی را برای جمعیتی حدود ۲۰ هزار نفر فراهم نماییم، در حالیکه در خیلی از کشورها شرایط دسترسی متفاوت می باشد. فراهم کردن این خدمات وظیفه دولت می باشد.
وی اضافه کرد: با این وجود، بر مبنای آمار و ارقام، می دانیم که وضعیت نسبت به قبل نسبتا بهتر شده و تلاشهای جدی در زمینه افزایش سیستم های حمایت روانی اجتماعی در کشور انجام شده است.
شالبافان با تأکید مجدد بر تولی گری وزارت بهداشت در این عرصه اظهار داشت: یکی از اهداف گسترش برنامه سراج نیز این بوده است که بخش های مختلفی که در زمینه پشتیبانی از جامعه بضاعت و ظرفیت دارند، بتوانند زیر چتر حمایتی فرمانداری ها در شهرهای مختلف، در کنار یکدیگر قرار گیرند.
نگرانی وزارت بهداشت از نمایش صحنه های خودکشی در سینما و شبکه نمایش خانگی
شالبافان در بخش دیگری از سخنان خود نسبت به نمایش صحنه های خودکشی و مبادرت به خودکشی در سینما و شبکه نمایش خانگی ابراز نگرانی کرد و اظهار داشت: لازم می دانم نگرانی خودرا درباره ی نمایش صحنه های خودکشی در سینما و شبکه نمایش خانگی باردیگر اعلام کنم. متاسفانه در ایام اخیر شاهد می باشیم برخی جنبه های سلامت روان در رسانه های تصویری به درستی رعایت نمی شود که یکی از آنها نمایش صحنه خودکشی، مبادرت به خودکشی یا خودکشی منتج به مرگ است.
وی اضافه کرد: به عقیده من نمایش غیرمسئولانه این صحنه ها به هیچ عنوان قابل قبول نیست. رسانه، همچون سینما و تلویزیون، می تواند تجربه های بسیار عالی و ماندگاری در زمینه پیش گیری از خودکشی برای مردم داشته باشد.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت ضمن اشاره به فیلم «طعم گیلاس» اظهار نمود: احیانا اغلب مخاطبان این فیلم معروف را دیده اند. در زمانیکه نه راهنمائی در این مورد وجود داشت، نه دفتر ما کنفرانس خبری درباره ی آن برگزار می کرد و نه اساسا دغدغه جهانی در این مورد به اندازه امروز جدی بود، یک سینماگر با دغدغه های خودش فیلمی ساخت که در آن، یکی از ماندگارترین سکانس های پیشگیرانه از خودکشی به تصویر کشیده شده است؛ جایی که فرد به سبب لذت های دنیا و حتی طعم توتی که زیر زبانش احساس می کند، از خودکشی منصرف می شود.
وی افزود: متاسفانه مثال های نقض نیز بسیار فراوان هستند. اینروزها شاهد می باشیم که برخی از رسانه های تصویری، بخصوص شبکه نمایش خانگی و گاها فیلم های سینمایی، صحنه خودکشی را به شکل غیرمسئولانه و بشکلی هیجانی نمایش می دهند و حتی گاهی خودکشی بعنوان یک راه حل عرضه می شود.
شالبافان اضافه کرد: در بعضی موارد، شخصیتی که در طول داستان مرتکب خلاف های قانونی زیادی شده است، بجای این که در انتها داستان شکست بخورد یا به دست قانون سپرده شود، خودکشی می کند. در موارد دیگری نیز صحنه های خودکشی افراد به شکل عریان نمایش داده می شود که می تواند برای افرادی که تحت الشعاع قرار می گیرند، بخصوص نوجوانان و جوانان، حتی جنبه یادگیری داشته باشد و این مورد بسیار نگران کننده است.
وی اشاره کرد: این مسایل مطالبی نیستند که فقط با درج عبارت «مثبت ۱۸» در پایین تصویر بتوان آنها را حل کرد. حقیقت اینست که جامعه ما هنوز آشنایی کافی با این مقوله ندارد.
توصیه به سینماگران برای دریافت مشاوره قبل از تولید آثار
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت از سینماگران خواست قبل از تولید آثار خود درباره ی نحوه نمایش مبحث خودکشی، آموزش و مشاوره تخصصی دریافت نمایند.
وی اظهار داشت: سفارش ما اینست که سینماگران، قبل از تولید، آموزش های کافی ببینند و درباره ی نحوه نمایش این صحنه ها مشاوره بگیرند و مهمتر این که به این مشاوره ها توجه نمایند.
شالبافان اضافه کرد: هدف ما اینست که تلاش نماییم جامعه سالمی داشته باشیم، اما متاسفانه خیلی اوقات این اتفاق رخ نمی دهد و حتی گاهی وقتی نمونه های نامناسب را مطرح می نماییم، بیشتر سبب می شود همان صحنه ها دیده شوند و نگرانی درباره ی آنها در جامعه افزایش پیدا کند.
وی خطاب به اصحاب رسانه و فرهنگ اظهار نمود: از شما خواهش می کنم این مورد را منتقل کنید. وزارت بهداشت آمادگی کامل دارد که در این مورد با سینماگران همراهی کند. در سالهای اخیر نمونه های خوبی نیز تولید شده است.
اهدای جایزه فیلم برتر سلامت روان در جشنواره فیلم فجر
شالبافان ضمن اشاره به اقدامات انجام شده برای پشتیبانی از تولید آثار مسئولانه در حوزه سلامت روان اظهار داشت: همچون اقدامات مثبت، اهدای جایزه فیلم برتر سلامت روان در جشنواره فیلم فجر است که دو سال است به انجام می رسد. سال جاری رقابت در این مورد بسیار تنگاتنگ بود و فیلم هایی که از نظر سلامت روان، آثار خوبی بودند و با این حال از نظر هنری و محتوایی نیز قوی تولید شده بودند، مورد تقدیر قرار گرفتند.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت افزود: با این وجود، متاسفانه مثال های منفی نیز وجود دارند و این نمونه ها گاهی فضای بیشتری در رسانه ها به خود اختصاص می دهند.
وی اشاره کرد: فکر می نماییم نهادهای نظارتی در این مورد وظیفه دارند و حداقل باید مشورت گرفتن و راهنمائی گرفتن را برای اصحاب رسانه و تولیدکنندگان آثار تصویری در این عرصه الزامی کنند.
شالبافان در انتها خطاب به اهالی مطبوعات اظهار داشت: ممکنست شما از سرویسهای مختلف و حوزه های متفاوتی باشید، اما خواهش من اینست که نگرانی ما را در این مورد به اهالی فرهنگ منتقل کنید. اگر مقرر است درباره ی یک فیلم نقد یا بررسی نوشته شود، باید به تأثیر آن بر سلامت عمومی نیز توجه کافی و مفید شود.

1405/06/19

09:46:09

5.0 / 5

تگهای خبر: آموزش , آموزشی , بدن , بهداشت

با این مطلب ایمن رها موافقید؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۳ بعلاوه ۵